“Visuele sociologie bij Fratelli!” – Drie films die je een belangrijke levensles leren

Published on April 26, 2015 on http://community.dewereldmorgen.be/blog/reporterslaboenterfestival/2015/04/26/visuele-sociologie-bij-fratelli-drie-films-die-je-een-belangrijke-levensles-leren-

Photo credits go to Milou Verstappen.

Tutti Fratelli deed donderdag 23 april in het kader van het ENTER festival éénmalig dienst als cinema. Men moest zeker geen cinefiel zijn om Cinema Fratelli bij te wonen en de sociale boodschappen van de films te vatten. Hilde Van Mieghem presenteerde stijlvol en na elke vertoning sprak na elke vertoning met de filmmakers en partnerorganisatie.

Van Gent naar Rio … en terug

CinemaFratelliPortretMilouVerstappen_1

Fabienne Haerinck leert de Westerse media een lesje!

In het interview met Hilde Van Mieghem werd reeds duidelijk wat Fabienne’s doel was en waar de sociologische insteek zat, ze wilde namelijk aan de buitenwereld tonen dat het leven in Rio niet zo rooskleurig is als de media doen uitschijnen. Feest, carnaval en profvoetballers zijn slechts de zonnekant van het verhaal, de schaduwzijde ervan wordt bitter weinig in beeld gebracht en Fabienne wil hier met Cope pra Alemầo Ver verandering in brengen. De rode draad doorheen de documentaire is het WK van 2014 en zijn impact op de Brazilianen, maar ditmaal vanuit een ander perspectief. De eerste vertoning die plaatsvond was de korte documentaire Copa pra Alemầo Ver uit 2014 door oud-medewerkster van het Reporterslabo Fabienne Haerinck en de Braziliaan Gustavo Gelmini. Fabienne liet enkele jaren geleden alles achter om te reizen naar Rio de Janeiro in Brazilië en meer specifiek naar de minder populaire en minder zonnige kant van Rio, met name de favela’s. De succesvolle productie van dit project werd mede mogelijk gemaakt door Faveladoc en Victoria Deluxe.

Zelf had ik ook nog enkele vragen voor Fabienne.

In de documentaire volg je enkele persoonlijkheden. Waarom net zij, uit de miljoenen inwoners van Rio de Janeiro?

Het project bestond eruit de camera aan de inwoners te geven. Door de organisatie werden 6 jongeren uitgekozen. Wij hebben hen 3 maanden opgeleid tot volwaardig filmmaker en gaven hen dan de opdracht iemand uit te kiezen die voor hen belangrijk is. Zo kwamen we terecht bij een kapper, een voetbaltrainer, een leerkracht (die we volgen bij de enkele protesten voor loonsverhoging), de graffitikunstenaar (wiens kunst als protest dient) en een jongetje van 15 jaar. Zij geven “hun beeld” over het leven in de favela’s en veel van hen doen hun uiterste best om de kinderen uit de vicieuze cirkel van een kansarm bestaan te halen en ze uit de criminaliteit te houden.

Je vertrok met het idee een reis door Zuid-Amerika te maken, waarom dan geëindigd in de gevaarlijke favela’s van Rio de Janeiro?

De reiskriebel was er al en ik geloofde simpelweg niet wat de media hier in België laten uitschijnen. Ik wou het met mijn eigen ogen zien. En door de camera aan die jongeren te geven kon ik ook mijn steentje bijdragen en ogen openen van hogere instanties.

Hield de reis voor jou geen risico’s in?

Zeer zeker wel, het is vooral de ‘vredespolitie’ die gevaarlijk is en bij vredevolle protestacties op onschuldige burgers schiet. Anderzijds zijn de favela’s toch een stukje paradijs op aarde en keer ik iedere keer weer terug.

Was je medewerking aan het Reporterslabo 3 jaar geleden een opstapje naar dit filmproject of speelde je al eerder met het idee?

Het project bestond al voor mijn deelname aan het Reporterslabo. Het gaf me wel het nodige inzicht op vlak van montage- en cameratechnieken. Ik had nog nooit gefilmd! ENTER festival Gent vergrootte enkel mijn ambitie en enthousiasme om dit project in de favela’s waar te maken. Het gaf me ook de nodige technische achtergrond om de jongeren zelf met raad en daad te kunnen bijstaan.

Molenbeek aan de Zenne

Cinema Fratelli (c) Milou Verstappen_11

Hilde Van Mieghem in gesprek met Jan Knops van Initia

Na het aangename gesprek met Fabienne Haerinck werden we terug de cinemazaal in gestuurd voor een korte documentaire, Movements. In dit tweede deel uit het project (Un)usual Movements volgt Jan Knops (Initia) enkele jongens en meisjes (laatstejaars) uit Molenbeek tijdens hun repetities voor een dansoptreden. Jan Knops van Initia en choreograaf Benjamin Vandewalle kregen van Hilde Van Mieghem enkele vragen.

Leg eens kort uit wat jullie doen in Movements en vanwaar het idee komt?

Jan: Movements legt de focus op een creatiefase, met name binnen de praktische filosofie. Praktische filosofie en musische vorming zijn vakken die de school onderricht. De vraag naar een samenwerking met Initia en MUS-E kwam van hen een leek niet meer dan logisch.

Benjamin: We voerden met de kinderen ook gesprekken rond hun beleving en vinden het zeker belangrijk dat zulke projecten in de schoolcurricula opgenomen worden. Zulke initiatieven worden ook reeds gestimuleerd door de overheid.

Beschouwen jullie kunst dan ook als een belangrijk aspect binnen de opleiding van jongeren?

Jan: Jazeker, de ‘kunsten’ zijn een belangrijk instrument om je identiteit te creëren. In Movements draait het om dans en ligt de focus bijgevolg op participatie en leren respectvol met elkaar om gaan.

Benjamin: De kinderen wilden ook niet zomaar doen wat ik voorstelde, ze zitten nu als 12-jarigen in die levensfase dat ze dingen in vraag stellen en niet zomaar blindelings aannemen wat iemand hen opdraagt. Dit gaf vaak conflict, zoals je ook kan zien in de film, maar het is net dat wat het zo leerrijk maakte.

We hadden zelf ook nog een vraag voor Jan en Benjamin.

Het project draait rond dans en de ervaring voor de kinderen. Waarom er dan alsnog een film van maken? Had dit enige relevantie in het leerproces?

We beschouwen het filmmedium als een extra dimensie, omdat de kinderen zichzelf nadien op beeld kunnen zien. Zo komt de nadruk te liggen op hun acties en gedragingen en kunnen ze als het ware leren van de soort spiegel die ze zichzelf voorhouden. Ook voor buitenstaanders is dit interessant, want wat ze zien wordt uiterst herkenbaar. Iedereen heeft die fase van eerste jeugdige rebellie meegemaakt en is geworden tot wie hij of zij is.

Belangrijkste les bleef wel voor de kinderen: het belang van participatie en respect.

screenshot uit Movements

 

Screenshot uit “Movements”

Nog verdere plannen voor filmprojecten in de toekomst?

Er komt zeker een derde film ! We hebben momenteel een aanbod gekregen uit Shanghai (China), spannend hé!

Bruxxel-nord

De derde en laatste film was Bxl-Nord van het regisseursduo Jan Geers en Jamal Boukhriss geproduceerd door de sociaal artistieke organisatie Globe Aroma. Acteur Hein van den Brempt en Els Rochette van Globe Aroma waren bereid ons een woordje uitleg te geven

Vanwaar het initiatief en het idee Bxl-Nord te maken?

Hein: Globe Aroma kwam met het idee op de proppen. Zij focussen jaarlijks op één artistiek project en in 2013 was dit de productie vanBxl-Nord samen met Kaaitheater.

Els: Wij bevinden ons in Brussel nabij asielcentra en werken nauw met hen samen om allochtone kunstenaars te helpen hun roeping terug te vinden in het buitenland.

Hoe werden de acteurs gecast?

Els: Het was onze bedoeling een multiculturele cast samen te stellen en kwamen zo bij allerlei acteurs en actrices terecht met een verschillende achtergrond. Zo was één van hen in zijn thuisland reeds professioneel acteur.Hein: Ikzelf werk in een lokaal dienstencentrum in Brussel en toen bleek dat ze een man op leeftijd zochten leek het mij wel leuk te doen.Hoe verliep de samenwerking met de regisseurs? Was het simpelweg luisteren en uitvoeren?Hein: Jamal en Jan hadden een scenario geschreven, maar wij als acteurs hebben dit niet te zien gekregen, we werden vrij gelaten om een eigen inbreng te geven. Vaak was er sprake van improvisatie, maar alles verliep steeds als vanzelf. We voelden elkaar uitstekend aan.Het publiek genoot na van deze filmnamiddag bij een drankje en een verse kom soep bereid door Tutti Fratelli. Ik geloof dat we allen weer naar huis keerden met de nodige stof tot nadenken

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s